28 Międzynarodowa Konferencja Rzeczników Ochrony Danych Osobowych i Prywatności, Londyn, 2-3.11.2006

28 MIEDZYNARODOWA KONFERENCJA RZECZNIKÓW OCHRONY DANYCH
OSOBOWYCH I PRYWATNOŚCI
2 - 3 listopada 2006
Londyn, Wielka Brytania

Komunikat końcowy

W dniach 2 i 3 listopada 2006 r. w Londynie odbyła się 28 Międzynarodowa Konferencja Rzeczników Ochrony Danych i Prywatności. Uczestnikami spotkania byli przedstawiciele organów ochrony danych i prywatności z całego świata.

Rzecznicy poruszyli wiele tematów:

"Społeczeństwo pod nadzorem".

To przewodni wątek dyskutowany w trakcie spotkania Rzeczników, przedstawicieli instytucji rządowych, prawodawczych oraz sektora prywatnego. W trakcie obrad zastanawiano się przede wszystkim nad skutkami istnienia "społeczeństwa pod nadzorem".

Oto tezy tej dyskusji:

"Społeczeństwo pod nadzorem" jest już z nami z nami. Nadzór obejmuje celowe, rutynowe i systematyczne nagrywanie osób prywatnych w przestrzeni publicznej i prywatnej za pomocą środków technicznych. Codziennie pojawiają się nowe technologie pozwalające na nagrywanie, sortowanie i przeszukiwanie danych osobowych łącznie z:

• systematycznym śledzeniem, monitorowaniem i nagrywaniem tożsamości, ruchów i działań;
• analizowaniem zwyczajów wydawania pieniędzy, transakcji finansowych i innych zachowań;
• ciągle rosnącym używaniem nowych technologii takich jak automatyczne kamery wideo, RFID itp.;
• monitorowaniem wykorzystywania telefonów, poczty elektronicznej oraz Internetu;
• monitorowaniem aktywności w miejscu pracy.

Nadzór może być prowadzony w dobrej wierze i przynieść korzyści. Do tej pory poszerzenie działań związanych z nadzorem przebiegało w dość łagodny sposób w społeczeństwach demokratycznych - nie miało to jednak związku z tym, że rządy czy przedsiębiorstwa chciały koniecznie w niedozwolony sposób wpływać na życie osób prywatnych. Niektóre z tych działań są konieczne do osiągnięcia pewnych celów - np. do walki z terroryzmem i poważnymi przestępstwami, do poprawienia jakości i dostępności usług publicznych lub podwyższenia poziomu opieki zdrowotnej.

Niekontrolowane i nadmierne prowadzenie nadzoru powoduje zagrożenia daleko wykraczające poza naruszanie prywatności. Działania takie mogą wprowadzić klimat wzajemnej podejrzliwości i braku zaufania. Gromadzenie i wykorzystywanie dużej ilości danych osobowych przez podmioty publiczne i prywatne prowadzi do decyzji, które mają bezpośredni wpływ na życie ludzi. Klasyfikowanie i tworzenie profili danych automatycznie bądź na podstawie arbitralnych decyzji może stanowić zagrożenie dla ludzi i utrudniać ich dostęp do niektórych usług. Istnieje rosnące zagrożenie wykluczenia społecznego.

Przepisy dotyczące ochrony prywatności i danych osobowych są ważnym środkiem zabezpieczającym, ale nie są odpowiedzią na wszystkie problemy. Wpływ nadzoru na osoby prywatne nie ogranicza się tylko do zagrożenia dla ich prywatności. Działania związane z nadzorem mogą również mieć wpływ na rozwój kariery zawodowej bądź inne życiowe możliwości tych osób czy na styl ich życia. Nadmierne używanie nadzoru uderza w samą istotę społeczeństwa. Przepisy o ochronie danych i prywatności pomagają utrzymać nadzór w odpowiednich ramach. Jednakże, konieczne jest opracowanie bardziej wyrafinowanego podejścia do tych przepisów.

Powinno się prowadzić systematyczne badania wpływu wywieranego przez nadzór. Takie oceny wpływu będą musiały mieć znacznie szerszy zasięg, niż tylko badanie wpływu na prywatność: muszą również obejmować wpływ nadzoru w szerszym zakresie również na społeczeństwo i wskazywać możliwości minimalizacji zagrożeń.

Problemy te mają szeroki zakres i nie mogą być rozwiązywane tylko przez ustawodawców regulujących ochronę danych osobowych i prywatności. Włączyć w to powinni się wszyscy, którzy pragną rozwoju. Rzecznicy powinni pracować ramię w ramię z odpowiednimi organizacjami samorządowymi i rządowymi, przedstawicielami sektora prywatnego, wybranymi przedstawicielami i samymi osobami prywatnymi, aby przeciwdziałać niepożądanym konsekwencjom nadzoru.

Zaufanie publiczne i pewność są najważniejsze. Chociaż większość infrastruktury społeczeństwa pod nadzorem została stworzona z dobrych pobudek, to jednak nie można brać za pewnik zaufania ludzi. Ludzie muszą czuć, że każda ingerencja w ich życie jest konieczna i odpowiednia do celów. Zaufanie publiczne jest jak prywatność - raz utracone jest bardzo trudne, bądź nawet niemożliwe do odzyskania.

Chociaż problemy społeczeństwa pod nadzorem są dużo szersze niż ochrona danych i prywatności, to organy ochrony danych mają ważną rolę do odegrania. W coraz większym stopniu osoby w społeczeństwie pod nadzorem pozbawiane są rzeczywistej możliwości wyboru i kontroli nad własnym życiem. Dane osobowe są zbierane i wykorzystywane w sposób niewidoczny dla zwykłego człowieka.

Podczas obowiązywania przepisów o ochronie danych świat nie stał jednak w miejscu. Wymagania państw, sektora publicznego i obywateli uległy zmianie, a technologia przetwarzania danych osobowych rozwija się w szybkim tempie. Organy ochrony danych muszą więc odpowiedzieć sobie na pytanie, czy ich podejście do problemu jest nadal właściwe i skuteczne. Działania takie jak rozpatrywanie skarg czy przeprowadzanie inspekcji są tak istotne jak nigdy, ale ciągle należy wprowadzać ulepszenia w takich obszarach jak efektywna współpraca z obywatelami i ustawodawcami, co ma kluczowe znaczenie.

Podczas sesji zamkniętej Konferencji Rzecznicy przyjęli inicjatywę, z jaką wystąpił Alex Türk, przewodniczący organu francuskiego (CNIL), który postulował, aby przywrócić podstawową ważność ochrony danych i prywatności w szybko zmieniającym się świecie i aby podjąć natychmiastowe działania konieczne do przeciwstawienia się nowym wyzwaniom. Kopia tego wystąpienia - "Bardziej efektywne upowszechnianie idei ochrony danych osobowych " jest załączona do niniejszego Komunikatu.

Rzecznicy dyskutowali na temat swojej roli i wyzwań, które stoją przed nimi w związku z postępującymi zmianami. Rzecznicy ocenili, że największe wyzwania stoją przed nimi w następujących obszarach:

• Ochrona danych osobowych i prywatności obywateli jest tak samo ważna dla każdego społeczeństwa, jak wolność prasy czy wolność przemieszczania się. Faktycznie ochrona danych i prywatności może być tak ważna, jak powietrze, którym oddychamy; obie te rzeczy są niewidzialne, ale kiedy ich zabraknie, następstwa mogą być równie tragiczne.
• Rzecznicy powinni rozwinąć nową strategię komunikacji, aby uświadomić społeczeństwu i odpowiednim osobom zainteresowanym te prawa i ich ważność. Rzecznicy powinni rozpocząć intensywne i długotrwałe kampanie na rzecz podniesienia poziomu świadomości i kontrolować wyniki tych kampanii.
• Rzecznicy powinni się też lepiej informować o nawzajem prowadzonych przez siebie działaniach, aby uczynić kontrolę danych bardziej konkretną. Tylko wtedy, gdy te działania są sensowne, dostępne i ważne dla dużej części społeczeństwa, istnieje możliwość wpływania na opinię publiczną, a co za tym idzie na osoby podejmujące decyzje.
• Rzecznicy powinni ocenić swoją wydajność i efektywność, i tam gdzie jest to konieczne powinno się przyjąć odpowiednie zasady dla ich poprawy. Rzecznicy powinni być wyposażeni w odpowiednie uprawnienia i środki, ale też powinni oni mieć odpowiednie, pragmatyczne podejście do ich używania, koncentrując się na poważnych i możliwych szkodach lub głównych zagrożeniach czyhających na człowieka.
• Rzecznicy powinni rozwijać swoje zaplecze techniczne mając na uwadze badania naukowe, opinie ekspertów i osiągnięcia przemysłu w obszarze nowych technologii i pracować wspólnie ze wszystkimi tymi osobami. Ekstremalnie "legalistyczny" charakter ochrony danych powinien zostać zmieniony.
• Rzecznicy powinni zmienić strukturę Konferencji Międzynarodowej, aby stała się ona jeszcze silniejsza na arenie międzynarodowej, a oni sami byli poważnymi partnerami dla inicjatyw międzynarodowych dotyczących ochrony danych.
• Rzecznicy powinni wspierać pomysł stworzenia międzynarodowej konwencji i innych instrumentów o charakterze globalnym. Problemy, które mogą być skutecznie rozwiązane tylko na poziomie światowym - we wszystkich bądź poszczególnych sektorach - powinny być rozwiązywane przy użyciu odpowiednich środków.
• Rzecznicy powinni umożliwiać włączanie się innych osób zainteresowanych w ochronę danych i prywatności na poziomie krajowym i międzynarodowym, takich jak działacze samorządowi czy organizacje pozarządowe, aby rozwinąć strategiczne partnerstwo tam gdzie jest to konieczne, i uczynić ich działania bardziej efektywnymi.

Rzecznicy rozpoczną wprowadzanie programu według tych wytycznych i ocenią poczynione postępy podczas następnej konferencji międzynarodowej.

Poza tym, że Rzecznicy debatowali nad swoją rolą, przyjęli również kilka ważnych rezolucji:

• Akredytacje dla 8 nowych członków - organy ochrony danych osobowych:
  • Andora
  • Lichtenstein
  • Estonia
  • Rumunia
  • Kanada - Nowy Brunszwik
  • Kanada - Terytoria Północno-Zachodnie
  • Kanada - Nunavut
  • Gibraltar
• Rezolucja o organizacji konferencji
• Rezolucja o ochronie prywatności i wyszukiwarkach

Podsumowując - wyzwania stojące przed społeczeństwem, ochroną danych osobowych i prywatności i Rzecznikami są poważne. Nie tylko ze względu na nadzór, ale również na szybki rozwój technologii przetwarzania danych, postępującą globalizację, nieodwracalność niektórych zdarzeń, brak świadomości i edukacji. Środki ochrony danych osobowych i niezależne organy ochrony tych danych, które pomagają we wprowadzaniu tych środków w życie, są niezastąpione w nowoczesnym społeczeństwie informacyjnym. Rzecznicy podjęli wyzwanie i zobowiązali się podwoić wysiłki dla zapewnienia większej skuteczności kontroli przetwarzania danych obecnie i w przyszłości niż miało to miejsce w czasie, kiedy tworzono dzisiejsze rozwiązania.