Strona główna Odpowiedzi na pytania dotyczące przepisów sektorowych
dotyczące przepisów sektorowych

Czy sklepy internetowe sprzedające alkohol mają prawo weryfikować pełnoletniość osoby kupującej? Jeżeli tak to, czy mogą w tym celu zażądać podania np. numeru PESEL?

Ikona drukuj
Podmiot udostępniający: Zespół Rzecznika Prasowego Biura GIODO
Wytworzył informację: Małgorzata Kałużyńska-Jasak2010-10-19
Wprowadził informację: Rafał Kreusch2010-10-19 15:06:53
Ostatnio modyfikował: Robert Czapski 2013-11-28 12:56:59

Tak, sklepy internetowe mają obowiązek weryfikować pełnoletniość osoby kupującej alkohol. Jednym ze sposobów takiej weryfikacji może być żądanie podania np. numeru PESEL. Tym nie mniej ocena tego, czy podanie przez osobę kupującą alkohol numeru PESEL, bez zweryfikowania, czy jest to rzeczywiście numer przypisany danemu klientowi jest wystarczająca podlega ocenie właściciela sklepu.

Uzasadnienie

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych określa jedynie ogólne zasady przetwarzania danych osobowych, zaś ich uszczegółowienie znajduje się niejednokrotnie w przepisach branżowych, które regulują działalność danego sektora. Jeśli takie przepisy istnieją, wówczas to one mają pierwszeństwo stosowania.

Przetwarzanie danych osobowych na potrzeby sprzedaży alkoholu przez Internet należy rozpatrywać w szczególności na postawie ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną. Jej art. 18 ust. 1 stanowi, że usługodawca może przetwarzać dane osobowe usługobiorcy niezbędne do nawiązania, ukształtowania treści, zmiany lub rozwiązania stosunku prawnego. Wśród danych, których usługodawca może zażądać, prócz np. imienia i nazwiska usługobiorcy, jest również numer ewidencyjny PESEL (pkt 2).

Ponadto zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi zabrania się sprzedaży i podawania napojów alkoholowych m.in. osobom do lat 18. W przypadku wątpliwości co do pełnoletniości nabywcy sprzedający lub podający napoje alkoholowe uprawniony jest do żądania okazania dokumentu stwierdzającego wiek nabywcy. Za niezastosowanie się do tego obowiązku organ (wójt, burmistrz, czy prezydent miasta) cofa wydane pozwolenie na sprzedaż alkoholu (art. 18 ust. 10 pkt 1 lit.a ww. ustawy), a temu, kto sprzedaje lub podaje napoje alkoholowe w wypadkach, kiedy jest to zabronione, czyli m.in. w ww. sytuacji, grozi kara grzywny (art. 43 ust. 1 ustawy).

W powyższej kwestii wypowiedział się również Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z 13 listopada 2007 r. (sygn. akt II GSK 195/2007) stwierdził, że „na podmiocie prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży napojów alkoholowych spoczywa obowiązek zorganizowania jej w taki sposób, aby nie zaistniał jakikolwiek przypadek złamania zasad ich sprzedaży określonych w ustawie”. Ustawodawca stworzył instrument dający możliwość usunięcia wątpliwości co do pełnoletniości nabywców napojów alkoholowych w postaci uprawnienia do żądania okazania dokumentu stwierdzającego wiek nabywcy (art. 15 ust. 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości). Rezygnacja z tego uprawnienia odbywa się na ryzyko podmiotu prowadzącego działalność w zakresie sprzedaży napojów alkoholowych i niezależnie od jej przyczyn rodzi określone w ustawie konsekwencje w przypadku sprzedaży tych napojów osobom nieletnim.

Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że sklepy internetowe, tak jak każdy inny podmiot sprzedający alkohol mają obowiązek, sprawdzić, czy osoba go kupująca (zamawiająca) ukończyła 18 lat. Jednak sposób, w jaki to sprawdza jest kwestią wyboru danego sklepu. Zadaniem GIODO nie jest ocena, czy sam fakt zadeklarowania przez klienta, że dany numer PESEL jest mu przypisany, jest wystarczająca dla spełnienia przez sprzedającego obowiązków wynikających z ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Nie ma jednak wątpliwości, że jeśli sprzedający uzna za konieczne podanie takiej danej, to może on żądać tego od klienta.