]]>

Strona główna Serwis prasowy GIODO w mediach Artykuły o działalności GIODO
Artykuły o działalności GIODO

Podstawę wykorzystywania przez podmioty publiczne informacji o obywatelach muszą stanowić przepisy prawa

Podmiot udostępniający: Zespół Rzecznika Prasowego Biura GIODO
Wytworzył informację: Gazeta Samorządu i Administracji2007-11-12
Wprowadził informację: 2007-11-15 14:55:00


Pytanie

Staram się o udział mojego niepełnosprawnego syna w zajęciach prowadzonych przez środowiskowy dom pomocy społecznej. W związku z tym miejski ośrodek pomocy społecznej (MOPS) zwrócił się do urzędu skarbowego o uzyskanie informacji dotyczących moich rozliczeń finansowych. Czy urząd skarbowy może ich udzielić? Czy nie naruszy to mojego prawa do ochrony moich danych osobowych?

GIODO odpowiada

Udzielenie takich informacji nie stanowi naruszenia ustawy o ochronie danych osobowych, o ile wynika wprost z przepisów prawa i jest niezbędne w związku z prowadzonym postępowaniem o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej.

Uzasadnienie

Z punktu widzenia przepisów ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych istotne jest, aby podmiot, który wykorzystuje dane osobowe (np. gromadzi je lub udostępnia), spełnił któryś z warunków uprawniających do tego działania. Warunki te wymienione są w art. 23 ust. 1 ustawy - jeśli mamy do czynienia z danymi tzw. zwykłymi, jak np. imię i nazwisko, adres zamieszkania, oraz w art. 27 ust. 2 ustawy -jeśli przetwarzamy dane tzw. sensytywne, jak np. dane o stanie zdrowia, dane dotyczące orzeczeń wydanych w postępowaniu sądowym lub administracyjnym.

W niniejszej sprawie, biorąc pod uwagę, iż chodzi o przetwarzanie danych osobowych przez instytucje publiczne (urząd skarbowy, MOPS), przesłankę legalizującą przetwarzanie danych osobowych powinna stanowić ta wskazana w wyżej powołanych przepisach, a mówiąca o przepisach prawa. Stanowi ona o dopuszczalności przetwarzania danych, gdy zezwalają na to przepisy prawa, zaś w przypadku przetwarzania danych szczególnie chronionych, przepisy te powinny dodatkowo stwarzać pełne gwarancje ich ochrony. Tym samym ustawa o ochronie danych osobowych odsyła do przepisów regulujących w sposób szczególny działalność określonych podmiotów i instytucji, wskazujących, kto, komu i w jakich przypadkach może udostępnić dane osobowe.

Sprawę należy rozpatrywać na podstawie przepisów ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 293 par. 1 Ordynacji podatkowej, Indywidualne dane zawarte w deklaracji oraz innych dokumentach składanych przez podatników, płatników lub inkasentów objęte są tajemnicą skarbową. W par. 2 wspomnianego przepisu wskazano dodatkowo, na jakie jeszcze informacje rozciąga się tajemnica skarbowa. Szczególną uwagę należy zwrócić na art. 299 par. 1 Ordynacji podatkowej, w świetle, którego organy podatkowe (którymi są - stosownie do art. 13 par. 1 pkt 1 omawianej ustawy - naczelnik urzędu skarbowego, naczelnik urzędu celnego, wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta albo marszałek województwa -jako organ pierwszej instancji) udostępniają informacje zawarte w aktach spraw podatkowych, z wyłączeniem informacji określonych w art. 182, organom i osobom wymienionym w art. 298, czyli np. sądowi, prokuratorowi, Najwyższej Izbie Kontroli. Stosownie natomiast do art. 299 par. 3, informacje, o których mowa w par. 1, udostępniane są również m.in. ośrodkom pomocy społecznej i powiatowym centrom pomocy rodzinie w zakresie prowadzonych postępowań o świadczenia z pomocy społecznej (pkt 10). Informacje wymienione w art. 182 par. 1 Ordynacji podatkowej dotyczą tych pochodzących z banku w zakresie: posiadanych rachunków bankowych lub rachunków oszczędnościowych, liczby tych rachunków, a także obrotów i stanów tych rachunków (pkt 1); posiadanych rachunków pieniężnych lub rachunków papierów wartościowych, liczby tych rachunków, a także obrotów i stanów tych rachunków (pkt 2); zawartych umów kredytowych lub umów pożyczek pieniężnych, a także umów depozytowych (pkt 3); nabytych za pośrednictwem banku akcji Skarbu Państwa lub obligacji Skarbu Państwa, a także obrotu tymi papierami wartościowymi (pkt 4); obrotu wydawanymi przez banki certyfikatami depozytowymi lub innymi papierami wartościowymi (pkt 5).

Jednocześnie należy zwrócić uwagę na art. 100 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym w zakresie niezbędnym do przyznawania i udzielania świadczeń z pomocy społecznej można przetwarzać dane osób ubiegających się i korzystających z tych świadczeń dotyczące: pochodzenia etnicznego, stanu zdrowia, nałogów, skazań, orzeczeń o ukaraniu, a także innych orzeczeń wydanych w postępowaniu sądowym lub administracyjnym. Stosownie zaś do art. 105 tej ustawy, sądy, organy i jednostki organizacyjne są obowiązane niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 7 dni, udostępnić lub udzielić na wniosek pracownika socjalnego odpowiednich informacji, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia o przyznaniu lub wysokości świadczeń z pomocy społecznej.

W związku z tym należy stwierdzić, iż jeśli informacje, o które do urzędu skarbowego zwrócił się miejski ośrodek pomocy społecznej, są niezbędne do przyznania świadczenia z pomocy społecznej, to w sygnalizowanej sprawie mogą znaleźć zastosowanie powołane wyżej przepisy prawa.

Michał Serzycki
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych


PODSTAWA PRAWNA:
Ustawa z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2002 r. nr 101, poz. 926 z późn. zm.)
Ustawa z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.)
Ustawa z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. nr 64, poz. 593 z późn. zm.)